دین و معنویت

دین و معنویت  دارای یک تاریخ طولانی مشترک هستند.(دوگان [1]و دیگران ،2011،260)

درباره رابطه دین و معنویت دو دیدگاه عمده وجود دارد؛

در دیدگاه نخست سه حالت متصور است:

1.برخی معنویت و دین را یکی دانسته و جدایی آن را غیر ممکن دانسته،

2.برخی دیگر معنویت را اعم از دین و قلمرو معنویت را بیشتر از دین می انگارند،

3.برخی دیگر،دین را اعم از معنویت و حوزه و قلمرو آن را گسترده می دانند.

در دیدگاه دوم بین معنویت ودین رابطه چندانی وجود ندارد و جدایی این دو مقوله ممکن گشته است.بنابراین در دیدگاه نخست،فردی معنوی است که دیندار نیز باشد و معنویت آن باید مبتنی بر دین وی نیز باشد،اما در دیدگاه دوم فرد می تواند معنوی باشد بدون اینکه دیندار باشد(رستگار،1385).

معمولا عامه مردم و افراد غیر آکادمیک،معنویت را با مذهب یکی می دانند؛که این تصور غلطی است.لذا در این قسمت قصدآن است که بین دین و معنویت تمایز لحاظ شود:

هر چند بین واژه دین و معنویت رابطه تنگاتنگ و عمیقی وجود دارد،اما بین آنها تفاوت نیز می باشد (رستگار،1385، 48).

به لحاظ تاریخی معنویت،ریشه در دین دارد اما کاربردهای رایج آن ممکن است با یک سنت دینی خاص همراه نباشد .ریشه این تمایز حداقل به آغاز قرن جدید،اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم،و تمایزی که ویلیام جیمز در کتاب خود با عنوان “تنوع تجربه های دینی”بین دین شخصی و دین نهادی تمایز قائل شد،باز می گردد. (هینلز[2]،1995)

در تمایز بین دین و معنویت ،برخی ادعای استیلای معنویت بر دین دارند و برخی دیگر بالعکس .پارگامنت[3] (1999)در این باره بیان میدارد که دین با امور سازمانی ،شعائر و ایدئولوژی مرتبط است و معنویت با امور شخصی در ارتباط است. در حقیقت،واژه دین از لغت لاتین “religion”نشات گرفته است که معمولا به اجبار یا در قید و بند بودن معنا می شود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   درمان شپش سر با چند روش ساده و موثر خونگی - قسمت 2

معمولا سفر معنوی افراد با جستجو در مورد کشف حقیقت خود و جستجو برای کشف معنا و هدف واقعی زندگی آغاز می شود .البته این سفر معنوی لزوما محدود و محصور به چارچوب مذهبی خاصی نمی باشد و در واقع فرایند تمرکز درونی برای آگاهی از وجود خود و معنای  واقعی کار و زندگی می باشد.پس در این سفر معنوی می توان عمق شخصیت خود،چگونگی ارتباط با جهان پیرامون ،اهداف عالی و توانایی های بالقوه خود را درک کرد(کابادزه وکازیم[4] ،2002 ،170). به این ترتیب معنویت ،مترادف با مذهب نیست . براساس تحقیق راف که میان مذهب و معنویت تفاوت قائل شد احساس می شود که مذهب ،یک مفهوم نهادی است که شامل آئین های مذهبی ،وفاداری به اصول دینی و مراسم مذهبی است. اما معنویت اغلب در ارتباط با انگیزه های عمیق درون افراد و روابط عاطفی آنها با خدای خود می باشد (مک کورمیک،1994). به عبارت دیگر می توان گفت مذهب در ارتباط با پاسخ ها و معنویت در ارتباط با سوالات می باشد(کیل و شریواستاوا[5]، 2003 ،310).

 

[1]  . Dugan

[2]  . Hinnells

[3]. Pargament

[4].  Korac-Kabadse & Kouzmin

[5].  Kale & Shrivastava