علل اختلالات رفتاری:

محققین مشکلات رفتاری را ناشی از علل مختلفی می دانند عوامل ژنتیکی-روان کاوی-رفتاری-جامعه شناختی (فرقانی رئیسی،1387). الگوبرداری از دیگران:دروغگویی رفتاری است که کودک به سادگی از طریق الگوبرداری و مشاهده رفتارهای والدین و اعضای خانواده و اطرافیانشان یاد می گیرد (سلحشور،1388).کودکان قشر عمده ای از جمعیت جهان را تشکیل می دهند،در هر جامعه سلامت کودکان و نوجوانان اهمیت ویژه ای دارد و توجه به بهداشت روانی آنان کمک می کند تا از نظر روانی و جسمی سالم بوده و تنش اجتماعی خود را بهتر ایفا کند،در این راستا شناخت صحیح ابعاد مختلف جسمی و روانی این گروه سنی و کوشش در راه تامین شرایط مادی و معنوی مناسب برای رشد بدنی،عاطفی و فکری آنان واضح تر از آن است که احتیاج به تاکید داشته باشد(خدام، مدانلو، ضیایی ،کشتکار،1388).در سن شروع مشکلات رفتاری تفاوت های جنسیتی دیده می شود پسران در سنین کمتر رفتارهای مرتبط با این اختلالات از خود نشان می دهند(نیکاپوتا،1991).جو کلی خانه(گرم و حمایتی یا پر تنش باشد)و نیز احساس امنیت و آرامشی که کودک در خانه دارد،می تواند تاثیر مستقیمی بر روی خلق و رفتار کودک داشته باشد(دیویزوکامینگر،1994،به نقل از کمبل،2008،ترجمه صیادلو،1387). در نظریه شناختی،فرایند شناختی،یعنی افکار و ادراکات فرد را علت ایجاد نگه دارنده رفتارهای بهنجار و نابهنجار می دانند،در واقع علت آشفتگی انسان ها رویدادهای محیطی نیست،بلکه برداشت ها و تصورات آنان از رویدادهاست(سیف،1388). دیدگاه بوم شناختی،بر این فرض استوار است که عوامل چند گانه بطور مستقیم روی کودک تاثیر دارد و این عوامل به اضافه عوامل دیگر بر روی کیفیت مراقبتی که توسط والدین از کودک به عمل می آید نیز تاثیر می گذارند،برای نمونه درون خانواده،در نظر داشتن کیفیت روابط والد-فرزند از ضروریات است علاوه بر این کیفیت روابط زناشویی نیز روی کودک موثر است(بلکسی،1984،کوان،1997،کامینگز و همکاران،2000،به نقل از کمبل،2008،ترجمه صیادلو،1387).

انواع اختلال‌های رفتاری:

اختلال بیش‌فعالی – کمبود توجه: یکی از مشکلات نسبتا شایع کودکان دبستانی است. از برجسته‌ترین ویژگی‌های این اختلال، بی‌قراری افراطی و فراخنای توجه بسیار ضعیف است که به رفتار فاقد سازمان و هدف منجر می‌شود. این نوع کودکان در پیگیری آموزش و به پایان رساندن تکالیف مشکلات عدیده‌ای دارند. آنها اغلب نمی‌توانند حتی به یاد آورند که باید چه‌کار کنند. مطالعات اخیر پیرامون هوشبهر این کودکان نشان می‌دهد که هوش این کودکان از توزیع بهنجار متفاوت نیست، به این معنی که پیوستار هوشی آنها از سرآمدی (هوشبهر 115 به بالا) تا عقب‌ماندگی ذهنی شامل می‌شود.

اختلال سلوک: نوع دیگر از رفتارهای پرخاشگرانه که اغلب پیامدهای آن جدی‌تر از بازی نافرمانی است، اختلال سلوک نام دارد. این افراد به هنجارهای اجتماعی و قواعد رفتاری که متناسب با سن آنهاست، آشکارا بی‌اعتنا هستند. برخی از آنها پرخاشگرند،‌ نزاع می‌کنند، از داخل یا خارج از خانه دزدی می‌کنند. دروغ می‌گویند، دیگران را تهدید می‌کنند، از خانه و مدرسه فرار می‌کنند، در سنین اولیه درگیر مسائل جنسی می‌شوند، به عضویت گروه‌های بزهکار درمی‌آیند، اموال دیگران را از بین می‌برند و معمولا چنین کودکانی دوستی نداشته و یا دوستان بسیار اندکی دارند(کاظمی،1387).

اختلال لجبازی – نافرمانی: در این اختلال، کودک به شیوه‌ای منفی‌گرایانه، خصمانه و توام با نافرمانی در مقابل اشکال قدرت عمل می‌نماید. اما برخلاف اختلال سلوک، این رفتارها منجر به نقض جدی قانون و پایمال شدن حقوق دیگران نمی‌شود. برجسته‌ترین ویژگی‌های تشخیصی این اختلال عبارتند از: جر و بحث کردن با بزرگسالان، بی‌اعتنایی به دستورات، ایجاد مزاحمت برای دیگران،‌ کینه‌توزی و پرخاشگری و سرزنش دیگران(امیدی،1388).

اختلال تیک: یک فعالیت حرکتی یا صوتی است که به‌طور ناگهانی، سریع، نمودکننده، غیرموزون و کلیشه‌ای اتفاق می‌افتد. افرادی که تحت تاثیر تیک قرار دارند، معمولا آن را غیرقابل مقاومت تلقی می‌کنند اما می‌توانند آن را برای مدت نسبتا طولانی متوقف سازند. همه شکل‌های تیک تحت تاثیر فشار روانی بدتر می‌شوند و در جریان فعالیت‌های مورد علاقه و لذت‌بخش رو به کاهش می‌گذارند(مولایی،1386).

فوبی‌ها(ترس‌های مرضی): ویژگی اصلی ترس‌های مرضی، وجود ترس آشکار و مداوم از اشیاء یا شرایط خاص است. ترس‌های مرضی با سنین مختلف رشد کودکان ارتباط دارند. معمولا نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به این اختلال به این موضوع شناخت کافی دارند که ترس‌های ایشان غیرمنطقی است ولی این مساله ممکن است در مورد کودکان صادق نباشد. کانون ترس ممکن است پیش‌بینی آسیب دیدن از شی یا موقعیت مورد نظر باشد. اضطراب و ترس در کودکان ممکن است با گریه، بی‌قراری، سفت کردن اعضای بدن یا محکم چسبیدن ابراز شود. لازم به ذکر است ترس یا اجتناب باید به اندازه‌ای شدید باشد که باعث پریشانی در فرد شده و با عملکردهای مختلف او تداخل نماید(دستجردی،1389).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دیدگاه‌هایی درباره شخصیت

Dyvyzvkamyngr

Blksy

علتهای ژنتیکی و محیطی بر رفتار:

مولکول  DNAنقش اساسی در فیزیولوژی، ویژگیهای ظاهری و بیماریها د ر انسان دارد. همانگونه که اطلاعات مربوط به صفات فیزیکی مانند قد، رنگ مو، رنگ چشم ودر مولکول  DNAکه از پدر و مادر به هر انسانی به ارث میرسد نهفته میباشد؛ در مطالعات و پژوهشهای جدید ژنتیک مشخص شده است که ژنها نه تنها در بروز صفات فیزیکی نقش دارند بلکه در ایجاد رفتارها مانند: تهییج پذیری، تحریک پذیری ناگهانی، افراطی عملکردن، هیجانطلبی، ماجراجویی نقش تعیین کنندهای دارند(گریگور مندل،2005،به نقل از ضرغامی،1392).

هسته اصلی همه نظریه های رشد، تعامل یا تأثیر متقابل فرد با محیط است. روانشناسان بر این باورند که پدیده های روانی و تغییرات آنها نتیجه تعامل بین ارگانیسم انسان و محیط است.محیط های فیزیکی اطراف انسان نقش مهمی را در معناد هی و سازمان بخشی به زندگی او بازی می کنند. تحقیقات نشان داده اند بسیاری از ناهنجاری های رفتاری در جوامع شهری مانند خشونت،پرخاشگری، تجاوز به حقوق دیگران و رعایت نکردن قانو ن، ضمن داشتن ریشه های تاریخی، فرهنگی و اقتصادی در کیفیت فضاهای سکونتی، آموزشی و کاری افراد نهفته است  که این مطلب دلیلی بر اهیمت کیفیت فضایی است. محیط کالبدی با عناصر تشکیل دهنده خود مانند رنگ، بافت، سایه روشن، نور، صدا، فرم و غیره بر جسم و روان انسان تأثیرگذار است. طراحی فضاهای ویژه کودکان مانند مهد کودک ها از آن جهت اهمیت دارد که در طولاین سال ها، کودک از محیط تأثیر بیشتری میگیرد، حال آن که اغلب فضاهای مذکور در ایران، مناسب کودکان طراحی نشده است (شاه حسینی و رهنمایی،1385).

ویژگی های اختلالات رفتاری:

همان طور که گفته شد برای شناسایی اختلالات رفتاری احتیاج به ملاک های مشخص می باشد که عبارتند از:

1-شدت:برای تشخیص طبیعی یا غیر طبیعی بودن یک رفتار یکی از ملاک های قابل استفاده شدت تکرار می باشد،یعنی این که رفتار مورد نظر چه قدر و در چه محدوده ی زمانی تکرار می گردد.

2-مدت:مدت را از چند نظر می توان مورد ارزیابی قرار داد.اول این که چه زمانی هست که رفتار تکرار می شود،بطور مثال:یک ماه،یک هفته و غیره.دوم اینکه مدت دوام هربار تکرار شدن رفتار چه قدر می باشد؟یعنی زمان واکنش را مورد بررسی قرار دهیم.

3-موقعیت ها:رفتارهای نامطلوب در همه جا و در همه موارد معمولا تکرار می شوند،نه این که گاهی در جاهای خاصی تکرار شوند که با دیگر معیارها قابل ارزیابی نباشد،اگر چه ممکن است یک رفتار تنها در موقعیت خاص و یا در مکان ویژه ای تکرار شود که قابل بررسی باشد.

4-تکرار:اگر رفتاری بیش از اندازه یا کمتر از حد معمول تکرار شود آن را می توان به عنوان یک مشکل یا اختلال تلقی کرد.

5-سن یا معیار رشدی:رفتاری اختلال نامیده می شود که با معیارهای رشد کودک مطابقت نداشته باشد،زیرا از کودک انتظار می رود که بر اساس الگوی رشدی خود عمل کرده و تقریبا در مجموع هانند همسالانش رفتار کند.

6-علت یا علل:اگر رفتار نامطلوب بدون علت منطقی از کودک بروز کند اختلال است.

7-مشاهده کننده ها:طرز برخورد،حساسیت،قدرت،تحمل و برداشت ذهنی بزرگسالان و مشاهده کننده ی غیر حرفه ای در تعیین این که کودک دارای مشکلی هست یا نه اهمیت بسزایی دارد(شریعتی رودسری،13809،به نقل از شامخی،1392).