No category

منابع و ماخذ پایان نامه تولید شیر، استرس اکسیداتیو، ابتلا به بیماری، پلاسمایی

نیاز)، گرسنگی(برای ۴ تا ۶ روز)، جیره کتوژنیک و تغییران ناگهانی جیره را نام برد [۲۳ و۱۳۱].
ب) عوامل مدیریتی: شامل عواملی است که مرتبط با تغذیه و وضعیت سلامتی حیوان هستند و باعث بروز کبد چرب میشوند. کیفیت پایین خوراک مانند سیلاژ که به بالا بردن غلظت بوتیرات باعث افزایش تولید اسید بتاهیدروکسی بوتریک (BHBA) و کاهش مصرف خوراک میشود. افزایش سن، تولید شیر و فاصله زایش، کاهش عملکرد سیستم ایمنی و وضعیت آنتی اکسیدانی، فضای نامناسب یا عدم تحرک کافی قبل از زایش، شرایط بهداشتی نامناسب، دما ورطوبت بالا و تهویه ضعیف از دیگر عواملی هستندکه با ترشح کاتکولامینها و کاهش مصرف خوراک باعث آزاد شدن NEFA در بروز کبد چرب موثر هستند [۶۱ و۶۴].
برخی بیماریها مانند جابجایی شیردان، ورم پستان، متریت، تب شیر، جفت ماندگی و سخت زایی که با کاهش مصرف خوراک، افزایش احتیاجات غذایی و پاسخهای التهابی باعث افزایش تجزیه لیپید از بافت چربی و درنتیجه ایجاد کبد چرب میشوند. میزان ارتباط هر یک از این بیماریها با کبد چرب به شدت بالانس منفی انرژی ایجاد شده در اثر بیماری مربوط است [۴۶].
ج) عوامل ژنتیکی: عوامل ژنتیکی موثر بر مصرف خوراک، متابولیسم لیپید در کبد و بافت چربی میتوانند بر بروز کبد چرب تاثیرگذار باشند. مخصوصا جهشهایی که باعث افزایش تشکیل لیپید (لیپوژنسیز) و تجزیه لیپید در بافت چربی و کاهش بتااکسیداسیون لیپیدها در کبد میشوند اما تاکنون ژن خاصی که بروز کبد چرب را در گاوها افزایش دهد، پیدا نشده است [۲۳].

۲-۱۷-۲- پیشگیری از بروز کبد چرب
چندین فاکتور مدیریتی میتوانند در پیشگیری از کبد چرب موثر باشند از جمله: تغذیه گاوها با نسبت بالانس شده بر اساس نیازهای تغذیهای توصیه شده، درمان فوری گاوهایی که در دوره قبل از زایش دچار بیماری شدهاند، داشتن جایگاه مناسب از نظر فضای کافی وضعیت بهداشتی مناسب غذیه علوفه با کیفیت بالا و استفاده از موننسین و پیش سازههای گلوکز و نمک های پیروپیونات در جیره غذایی میتواند مؤثر واقع شوند [۲۳].

۲-۱۸- جابجایی شیردان
امروزه گاوها به منظور تولید هرچه بیشتر شیر با مقدار کنسانتره زیادتغذیه میشوند و حرکت و جابجایی کمی دارند، این عوامل باعث ایجاد ضعف در شیردان شده و مقدمه بروز بیماریهای شیردان است [۱۱۷]. پنج نوع بیماری مربوط به شیردان شناسایی شدهاند که شامل جابجایی شیردان به سمت چپ (LDA)، جابجایی به سمت راست (RDA)، پیچ خوردگی شیردان، زخم شیردان وانباشتگی شیردان میباشند. از کل جابجاییهای شیردان ۸۰ تا ۹۰ درصد به سمت چپ است [۳]. جردن و فورد راین میانگین میزان وقوع سالانه برای جابجایی شیردان به سمت چپ در گاوهای شیری را از ۴/۱ تا ۸/۵ درصد تخمین زدند [۷۹]. مهمترین علایم این بیماری کاهش شدید اشتها و کاهش تولید شیر بوده و ضربه به ناحیه بین دنده ۹ تا ۱۲ صدای زنگی ایجاد میکند.تغذیه از مهمترین عوامل ایجاد این بیماری است. تغذیه زیاد با سیلوی ذرت و مواد کنسانتره ای احتمال ابتلا به بیماری جابجایی شیردان را افزایش میدهد [۳۶].
.
۲-۱۸-۱- جابجایی شیردان و نمره وضعیت بدنی
گاوهای با نمره وضعیت بدنی بالا خطر ابتلا به جابجایی شیردان بالایی دارند. شاور در سال ۱۹۹۷ میزان وقوع در گاوهای با نمره بدنی پایین (۷۵/۲ تا ۲۵/۳) ۱/۳ درصد، در گاوهای بانمره بدنی متوسط (۲۵/۳ تا۴) ۳/۶ درصد و برای گاوهای با نمره بدنی بالا (بیش از ۴) ۱۲/۸ درصد محاسبه کرد [۱۱۶]. افزایش میزان وقوع برای گاوهای چاق احتمالا مربوط به افزایش کتوز و کبد چرب، کاهش بیشتر مصرف خوراک قبل از زایمان و افزایش کندتر مصرف خوراک بعد از زایش بود [۱۱۶]. همچنین گاوهای دارای غلظت بالاتر NEFA پلاسما در قبل از زایش و متعاقبا بالانس منفی شدیدتر انرژی احتمال بیشتری برای ابتلا به جابجایی شیردان داشتند. میزان وقوع برای گاوهای با غلظت NEFA کم، متوسط و زیاد به ترتیب ۶/۳، ۹/۵ و ۲/۱۰ درصد بود [۱۱۶]. هودماکر و همکاران گزارش کردند اختلاف معنی داری بین دو گروه نمره وضعیت بدنی کمتر از ۳ و بیش از ۳ با بروز جابجایی شیردان وجود نداشت. اماگاوهایی که بیش از ۲۵/۰ واحد نمره وضعیت بدنی از زمان زایش تا چهار هفته بعد، از دست دادند با اختلاف معنی دار به جابجایی شیردان مبتلا شدند [۷۴].

۲-۱۸-۲- درمان جابجایی شیردان
اولین اقدام در درمان جابجایی شیردان، جراحی است ولی برخی درمانهای غیر جراحی نیز به کار برده میشوند: مثلا میتوان حیوان را بر روی زمین و در سمت مخالف خوابانده و آن را به سرعت چرخاند. همچنین تزریق کلسیم و الکترولیتها میتواند موثر باشد [۱۱۷].

۲-۱۹- جفت ماندگی
خروج طبیعی جفت از بدن به فاصله ۸ ساعت پس از زایش اتفاق میافتد و در صورتی که تا ۲۴ ساعت پس از زایش جفت از بدن خارج نشود، جفت ماندگی نامیده میشود. هزینههای مربوط به جفت ماندگی شامل هزینه درمان، کاهش تولید شیر و افزایش روزهای باز میباشد. عوامل موثر بر جفت ماندگی زایمان زودرس، چند قلوزایی، سخت زایی، سقط جنین، مرده زایی، عفونت رحم، سن، تب شیر، کمبود آنتی اکسیدانتها و فصل زایش میباشند. از علتهای جفت ماندگی میتوان موارد زیر را نام برد:
۱. ضعف رحم
۲. ادم یا خیز پرزهای کوریونی جفت به عنوان یک نتیجه از آسیب های فیزیکی مرتبط با عوارض زایمان، سزارین، یا رحم پیچ خورده
۳. اختلال عملکرد سلولی و نکروز مربوط به عفونت های رحم
۴. عدم تعادل هورمونهای استروئیدی
۵. کاهش پاسخ ایمنی
۶. آسیب اکسیداتیو مرتبط با کمبود آنتی اکسیدانها [۷۰].
فادن و همکاران همچنین گزارش کردند، گاوهای مبتلا به جفت ماندگی میزان NEFA وBHBA بیشتر و میزان آلفاتوکوفرول ( یک شاخص آنتی اکسیدانی) کمتری در قبل و بعد از زایش نسبت به گاوهای سالم داشتند و نمره بدنی بیشتری از ۴ هفته قبل از زایش تا ۴ هفته بعدد از زایش از دست دادند [۱۰۶]. اما بیکالهو و همکاران در سال ۲۰۱۴ اختلافی بین گاوهای جفت مانده و سالم در غلظت گلوتاتیون پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز (آنزیم های موثر در استرس اکسیداتیو) مشاهده نکردند [۲۲]. لی بلانس و همکاران گزارش کردند به ازای هر میکروگرم افزایش در غلظت آلفا توکوفرول در هر میلی لیتر پلاسما، بروز جفت ماندگی ۲۱ % کاهش مییابد [۸۴].

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه درموردحمل و نقل، خدمات بهداشتی، استاندارد، ارزش افزوده

۲-۲۰- متریت و اندومتریت
عفونت باکتریایی رحم معمولا در ۳۵% از گاوها تا ۲۱ روز پس از زایش ایجاد میشود که به آن متریت گفته میشود و ۱۰ تا ۲۰% از این عفونتها بعد از این دوره نیز ادامه دارند که منجر به بروز اندومتریت میشود. اندومتریت عفونت لایه دا خلی رحم ( اندومتریوم) است که با خروج چرک یا مخاط چرکی از واژن بعد از ۲۱ روز از زایش مشخص و باعث اختلال در باروری میشود [۲۷،۲۹ و۶۳]. متریت و اندومتریت موجب عملکرد ضعیف تولید مثلی و تاخیر در شروع چرخه فحلی طبیعی و کاهش تولید شیر میشود [۲۷،۲۹و۴۷]. هدماکر احتمال خطر بیشتری برای بروز متریت در گاوهای لاغر تر گزارش کرد [۷۴]. بیکالهو و همکاران گزارش کردند که گاوهای مبتلا به متریت و اندومتریت غلظت کمتری از کلسیم، فسفر و سلنیوم دارند بنابراین مکمل سازی با این مواد احتمالا میتواند، بروز این بیماری را کاهش دهد [۲۲]. سوتار و همکاران در سال ۲۰۱۳ حد آستانهای بروز متریت را در غلظت بیش از ۴/۱ میلی مول بر لیتر اسید بتا هیدروکسی بوتیریک با نسبت بخت(Odds ratio) 7/1 گزارش کردند. همچنین احتمال بروز برای داشتن متریت در گاوهایی که جفت ماندگی و کتوز داشتند، به ترتیب۵/۲ و ۷/۱ بیشتر بود [۱۲۶].

۲-۲۱- ورم پستان
در طول چند دهه اخیر با افزایش تولید شیر، ابتلا به بیماریهای عفونی نیز بیشتر شده است. یکی از این بیماریها، ورم پستان میباشد که التهاب غده پستان، ناشی از آسیبهای مواد شیمیایی یا عوامل مکانیکی است، اما در اکثر موارد توسط باکتریها ایجاد میشود. به دلیل موجود بودن لاکتوز به عنوان منبع کربن و پروتئین به عنوان منبع نیتروژن، شیر محیط مناسبی برای رشد باکتریها میباشد [۴]. به دلیل کاهش تولید شیر در گاوهای مبتلا به ورم پستان و دور ریز شیر تولیدی زیان های اقتصادی زیادی به وسیله ورم پستان بر گاوداریها تحمیل میشود به گونهای که قاسمیان و همکاران در سال ۲۰۱۱ گزارش کردند به ازای هر گاو مبتلا به ورم پستان تحت بالینی حدود ۲۰۰ دلار زیان به گاوداری وارد میشود [۸۰]. بری و همکاران گزارش کردند که بیشترین میزان بروز ورم پستان در اوایل شیردهی (۱۰ درصد) و کمترین میزان در اواسط شیردهی با ۳ درصد بود. همچنین این میزان برای گاوهای اواخر شیردهی ۸ درصد محاسبه شد [۱۷]. سوتار و همکاران در سال ۲۰۱۳ حد آستانهای بروزورم پستان را در غلظت بیش از ۳/۰ میلی مول بر لیتر اسید بتا هیدروکسی بوتیریک گزارش کردند. همچنین احتمال بروز ورم پستان در گاوهایی که جفت ماندگی و متریت داشتند، به ترتیب۷/۲ و ۶/۱ بیشتر بود [۱۲۶].

۲-۲۱-۱- نمره وضعیت بدنی و ارتباط آن با ورم پستان
بری و همکاران در سال ۲۰۰۷ گزارش کردند با افزایش نمره وضعیت بدنی در زمان زایش، اسکور سلولهای بدنی شیر در گاوهای شکم اول و دوم کاهش یافت و در گاوهای سه شکم و بیشتر افزایش یافت [۱۷]. همچنین در پژوهشی دیگر مشخص شد نمره وضعیت بدنی ارتباط معنی داری با بروز ورم پستان نداشت، اما با افزایش وزن بدن در قبل از زایش بروز ورم پستان بیشتر شد [۱۸]. هدماکر و همکاران اختلاف معنی داری بین نمره بدنی و از دست دادن نمره بدنی با بروز ورم پستان پیدا نکردند [۷۴].

۲-۲۱-۲- استرس اکسیداتیو و رابطه آن با ورم پستان
در صورت بروز استرس اکسیداتیو آسیبهای بافتی ایجاد میشود. یکی از این بافتها پستان است به این صورت که غشای سلولهای پستانی از بین رفته و باعث از بین رفتن سلول شده یا مقاومت سلول به باکتریها و عوامل ایجاد کننده ورم پستان را کاهش میدهند. که این سلولها وارد شیر شده و کاهش کیفیت شیر رانیز به همراه دارد. همچنین باعث تشکیل رادیکالهای آزاد در شیر میشود [۵۱]. مطالعات نشان داد، گاوهایی که به ورم پستان تحت بالینی مبتلا بودند تعداد سلولهای بدنی شیر بیشتری نسبت به گاوهای سالم داشتند و همچنین این گاوها میزان سلنیوم پلاسمایی پایینتری نسبت به گاوهای سالم داشتند. بنابراین مکمل سازی با سلنیوم میتواند در پیشگیری از بروز ورم پستان موثر باشد [۲و۸۰]. در زمان زایش گاوهای با غلظت پلاسمایی آلفا توکوفرول کمتر از ۳ میکرو گرم در هر میلی لیتر، ۴/۹ برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به ورم پستان در ۷ روز اول شیردهی میباشند [۱۳۰]. اما لی بلانس و همکاران اثر محافظتی غلظت آلفا توکوفرول پیش از زایش را بر ورم پستان مشاهده نکردند [۸۴].

۳-
فصل سوم
مواد و روشها

۳-۱- مکان و زمان

دیدگاهتان را بنویسید