پایان نامه ها

منبع پایان نامه درمورد سلسله مراتب، قیمت تمام شده، منابع سازمان، اجرای برنامه

دانلود پایان نامه

قیمت تمام شده واقف میگردد و در نهایت به مدیریت سازمان کمک میکند. استقرار این سیستم مستلزم وجود اطلاعات دقیق در مورد اجرای برنامهها، فعالیتها و عملیات هر واحد است، لذا حرکت به سوی بودجه عملیاتی موجب گسترش و نگهداری حسابها و جزئیات در امور مالی دستگاه میباشد (فرزیب، 1381 (.
در نظام بودجهریزی عملیاتی، بین کارآیی و اثربخشی تمایز قائل میشوند. درکارآیی، استفاده مفید از منابع مورد توجه است، در حالی که اثربخشی با عملکرد مرتبط است. در بودجهریزی عملیاتی، طبقه بندی عملیات به نحوی است که اهداف شفافتر بیان میشوند ارزیابی بودجه سهلتر است و در روش هزینهیابی آن، ارتباط بین داده و ستانده مورد توجه قرار میگیرد (هاتری،1989(.
یکی از عوامل مؤثر بر اثربخشی بودجهریزی عملیاتی ظرفیت یا توانایی سازمان در اجرای بودجهریزی عملیاتی است. سه جنبه از توانایی سازمانی برای اجرای اثربخش بودجهریزی عملیاتی مؤثر هستند. آنها عبارتند از توانایی ارزیابی عملکرد، توانایی پرسنل و کارکنان و توانایی فنی سازمان.
عامل مؤثر دیگر بر اثربخشی بودجهریزی عملیاتی، اختیار در اجرای بودجهریزی عملیاتی است اختیار بودجهریزی عملیاتی، سه بعد اختیار قانونی، رویهای و سازمانی را شامل میشود منظور از اختیار قانونی این است که با توجه به قوانین موجود، سازمان برای رفع تضادها چقدر از اختیار قانونی برخوردار است. منظور از اختیار رویهای نیز این است که رویههای سازمانی چقدر به اجرای بودجهریزی عملیاتی اثربخش کمک میکنند. اختیار سازمانی نیز بیانگر این موضوع است گاهی به دلیل محدودیتهای بیرونی، سازمانها از اختیار کامل در اجرای بودجهریزی عملیاتی برخوردار نیستند.
عامل دیگری که بر اثربخشی بودجهریزی عملیاتی قبل از اجرای آن تأثیر میگذارد، پذیرش بودجهریزی عملیاتی است و پذیرش سیاسی، مدیریتی و انگیزشی را شامل میشود. پذیرش سیاسی به عوامل سیاسی بیرون سازمانی برای اجرای بودجهریزی عملیاتی مربوط میشود، پذیرش مدیریتی نیز بیانگر پذیرش عوامل مدیریتی سازمان برای اجرای بودجهریزی عملیاتی است و پذیرش انگیزشی نیز کارمندان سازمان برای اجرای بودجهریزی عملیاتی را شامل میشود )آندریوس، 2004(.
عوامل مؤثر بر اثربخشی بودجهریزی عملیاتی به چهار دسته تقسیم شده است،که عبارتند از: کیفیت ارتباطات در سطح سازمان، کیفیت کارمندان سازمانهای عمومی، شناسایی اولویتهای استراتژیک در سازمان و تخصیص منابع مبتنی بر عملکرد در سازمان )توگن و همکاران2008(.
در بودجه عملیاتی علاوه بر تفکیک اعتبارات به وظایف، برنامهها، فعالیتها و طرحها حجم عملیات و هزینههای اجرای عملیات سازمان، طبق روشهای عملیاتی مانند حسابداری قیمت تمام شده محاسبه و اندازهگیری میشوند. ارقام پیشبینی شده در بودجه عملیاتی باید مستند به تجزیه و تحلیل تفصیلی برنامهها و عملیات و نیز قیمت تمام شده آنها باشد. برای مثال در بودجه عملیاتی مشخص شود که قیمت تمام شده یک تخت بیمارستان چقدر باید باشد و یک بیمارستان صد تختخوابی چقدر هزینه و زمان نیاز دارد )یوسف نژاد، 1386(.

2-15-8-1- مزایای بودجهریزی عملیاتی
عبارتند ا ز:
الف) افزایش پاسخگویی عمومی
ب) مدیریت برای عملکرد بهتر
ج) بهبود نحوه تخصیص منابع
د) یک ابزار تشخیصی ارزشمند ارائه می دهد
ه) به توجیه بودجه کمک می کند
یک بودجه عملیاتی اثربخش، نسبت به بودجهریزی سنتی، شفافیت بیشتری را به عملکرد عملیاتی نسبت به بودجهریزی سنتی میدهد. بودجهریزی عملیاتی با استفاده ازمقیاسهای واضح، هزینه کلی فعالیت را به عنوان مبنایی برای چهارچوب ستادههای برنامهها و اهداف عملکرد میسنجد و ابزار ارزشمندی برای بررسی چگونگی تأثیر تغییرات در مخارج بر نتایج را تأمین میکند. به عنوان مبنایی برای نظام مدیریت عملکرد عمل می کند. اجازه میدهد برنامه ها اهداف دوجانبه داشته باشد واز تصمیمهای آگاهانه و ملموستر حمایت می کند) میلر،2002(.
بطورخلاصه میتوان مزایای دیگری برای بودجهریزی عملیاتی، چنین عنوان نمود :
الف) افزایش پاسخگویی براساس نتایج : اگر چه بسیاری از دولتها دسترسی به اطلاعات عملکرد خود را امکان پذیر میسازند، اما در ورای بحثهای سیاسی ، اطلاعات عملکرد منتج از بودجهریزی عملیاتی میتواند به شیوههای مختلف، نظیر اسناد بودجهای ، برنامههای راهبردی و گزارش عملکرد به اطلاع عموم برسد.
ب) بهبود مدیریت عملکرد: اطلاعات عملکرد ، بیشتر مورد استفاده مدیرانی است که مایلند کارایی عملیاتی برنامهها و فرایندهای کاری خود را افزایش دهند .
ج) بهبود نحوه تخصیص : در بودجهریزی عملیاتی، منابع با شاخصهای عملکرد مرتبط میشود . مرتبط ساختن برنامهریزی راهبردی به منابع، یعنی تخصیص منابع یکی از الزامات اصلی تخصیص منابع بر مبنای هدف است (پناهی ،1384).
هدف نهایی بودجهریزی عملیاتی کمک به اتخاذ تصمیمات عقلائی درباره تخصیص و تعهد منابع سازمان براساس پیامدهای قابل سنجش میباشد که نتایج قابل انتظار(عملکرد) دستگاه را در طول زمان منعکس میکند) صفری، غلامرضایی.(

2-15-8-2- مقایسه بودجه برنامهای و بودجه عملیاتی
بین بودجه برنامهای و بودجه عملیاتی نمیتوان خط روشنی رسم کرد، زیرا در واقع بودجه عملیاتی مرحله پیشرفتهتری از بودجه برنامه است. برخی نویسندگان حتی این دو اصطلاح را به طور مترادف به کار میبرند، اما در حقیقت، این دو عنوان کاملاً مترادف نیستند.
بودجه برنامهای بیشتر مربوط به طبقات با
لای سلسله مراتب سازمانی است. درحالیکه در بودجه عملیاتی حدود فعالیت و عملیات طبقات پایینتر نیز بررسی و پیشبینی میشود. واحد سازمانی که در طبقات بالاتر سلسله مراتب سازمانی قرار دارد ممکن است خدماتی انجام دهد که به چندین برنامه مربوط باشد ولی واحدهایی که در طبقات پایینتر قرار دارند غالبا فعالیتهایی را انجام میدهند که منحصراً به یک برنامه مربوط است. در تنظیم بودجه برنامهای ممکن است بدون محاسبه دقیق مخارج هر واحد از فعالیت سازمانی هزینهها را فقط بر اساس سیاست کلی مالی سازمان پیشبینی کرد. در صورتی که شرط اساسی برای تهیه بودجه عملیاتی این است که حجم و مقدار فعالیت سازمانهای سازمان تعیین هزینه هر واحد از فعالیتها محاسبه شود.
بهطور کلی میتوان گفت که بودجه برنامهای فقط برای راهنمایی مدیران سازمانها در اداره امور و اخذ تصمیم مفید واقع میشود، در حالی که بودجه عملیاتی علاوه بر راهنمایی، عملکرد کلیه واحدهای سازمانی و کارکنان موسسات و ادارات دولتی را نیز کنترل میکند.
در بودجه برنامهای مواد هزینه در قالب برنامه و فعالیت تهیه میشود. اگر این نقطه را پایان بودجه برنامهای بدانیم وظیفه بودجه عملیاتی از این نقطه به بعد آغاز میشود. به عبارت دیگر بودجه برنامهای و عملیاتی تا اینجا با هم مرز مشترک دارند و در حقیقت بودجه عملیاتی بدون بودجه برنامهای مفهومی ندارد .
فرق اساسی بودجه عملیاتی و بودجه برنامهای در اندازهگیری حجم عملیات و چگونگی محاسبه هزینه است. در بودجه برنامهای عملیات دستگاه بر حسب برنامهها و فعالیتهای تابعه طبقهبندی و هزینه هر فعالیت نیز به تفکیک فصول و مواد هزینه محاسبه میشود، در حالی که در بودجه عملیاتی حجم عملیات طبق موازین فنی دقیقاً اندازهگیری و هزینه عملیات طبق فنون و روشهای مختلف مانند حسابداری قیمت تمام شده یا اندازه گیری کار محاسبه میشود .
در بودجه عملیاتی حدود فعالیت بودجه محدودتر میشود ولی در عوض حجم عملیات به طریقی علمی محاسبه میگردد. در حقیقت در بودجه عملیاتی اجرای هدف از نظر تقسیم مخارج بر حسب قیمت تمام شده واحد صورت میگیرد و برای هر هدف، واحدکاری بخصوصی به منظور معیار برآورد انتخاب میشود. بدین معنی که برای محاسبه هزینه بر اساس هدف، از روش حسابداری قیمت تمام شده یا از روش اندازهگیری حجم کار استفاده میشود، لذا مخارج اجرای هر برنامه مشخص میگردد .
روش اندازهگیری کار در امر بودجهبندی دو مزیت دارد :
1- ارقام پیشبینی شده به علت تجزیه و تحلیل قبلی به حقیقت نزدیکتر خواهد بود
2- استفاده از این روش موجب نوعی به کنترل خودکار در اجرای برنامهها و فعالیتها میشود.
در بودجه عملیاتی باید به هر ترتیب از هزینه هر واحد کار استفاده شود. در اینگونه موارد میتوان از نرمها و استانداردها به عنوان واحد هزینه استفاده نمود. نرم (هنجار ) و استاندار برای برآورد هزینه واحد مورد استفاده قرار میگیرد. نرم، نتیجه آماری تجربیات گذشته است.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه دربارهتحقیقات مقدماتی، دادرسی کیفری، آیین دادرسی کیفری، آیین دادرسی

2-15-8-3- روشهای برآورد هزینه در بودجه عملیاتی
در روش بودجهعملیاتی باید عملیات داخل برنامه و فعالیتها به نوعی مشخص باشد که به آسانی بتوان واحدی برای سنجش عملیات داخل فعالیت به دست آورد و سپس با استفاده از فنون مذکور هزینه واحد مورد بحث را محاسبه کرده، میزان واحدها را در سال بودجه پیشبینی و بدین ترتیب بودجه فعالیت خاصی را برآورد نمود. در این نوع بودجه اجرای عملیات دقیقاً مقارن با هزینههای عملیات است و بدین ترتیب کنترل مالی و عملیاتی کاملاً در هم ادغام میشود. بزرگترین مزیت بودجه عملیاتی این است که مدیران اجرایی را در مقابل کار خود مسئوول قرار میدهد. برای روشن شدن روش بودجه عملیاتی به شرح ذیل به مراحل مختلف آن پرداخته میشود :
الف) طبقهبندی عملیاتی: در بودجه عملیاتی باید واحد مشخصی انتخاب شود که گویای عملیات طبقهبندی شده باشد . بدین منظور باید یک واحد اندازهگیری مناسب را که دارای خصوصیات زیر باشد در نظر بگیریم :
1- قابل شمارش باشد
2- به مرور زمان ثبات خود را از دست ندهد
3- مصطلح و رایج باشد
4- کوشش واقعی کار انجام شده را نشان دهد
سه عامل اول قابل حصول است، ولی یافتن واحد مشخص در خدمات سازمان که گویای تمام عملیات انجام شده باشد دشوار است، زیرا نرم و استاندارد مشخصی برای بررسی اینکه تمام سعی برای تحقق این واحد انجام شده وجود ندارد و باید به طریق دیگری متوسل شد .
واحد اندازهگیری کار: در نظام بودجه عملیاتی در مواردی باید از اندازهگیری کار استفاده نمود . اندازهگیری کار عبارت است از برقراری یک رابطه صحیح و منطقی میان حجم کار انجام شده با نیروی انسانی و یا ماشین به کار گرفته شده در تکمیل آن مقدار کار .
پس از انتخاب واحدهای اندازهگیری کار باید حجم کار واقعی واحدهای انتخاب شده را تعیین نمود. به منظور اندازهگیری کار و تعیین ارتباط حقیقی کار با نیروی مصرف شده از روشها و فنونی مانند نمونهگیری از کار، مطالعات زمانی برآورد فنی، استانداردهای زمانی و استانداردهای آماری استفاده میشود .
ب) برآورد هزینه عملیاتی
در بودجه عملیاتی برای تعیین واحد عملیاتی اعم از اینکه اندازهگیری کار نرم و استاندارد استفاده شود باید هزینه واحد عملیات محاسبه شود برای برآورد این هزینه از دو طریق می توان استفاده کرد :
الف- قیمت تمام شده: استفاده از این روش مخصوص موسسات تجاری است زیرا در موسسات و ادارات خدماتی تعیین قیمت تمام شده واحد خدمت مشکلتر است و استهل
اک در این موسسات محاسبه نمیشود لذا این روش کمتر در بودجه برنامهای و یا عملیاتی سازمان مورد نظر قرار میگیرد .
ب- هزینه عوامل تشکیل دهنده کار: در این روش پس از اینکه از طریق اندازهگیری کار، شاخص و استاندارد اطمینان حاصل شد که از کلیه عوامل حد اکثر استفاده به عمل میآید هزینههای تشکیل دهنده یک واحد عملیاتی را به هر طریق که آسان و مقدور باشد محاسبه میکنند و پس از آن محاسبه بودجهای تقریباً پایان یافته است http://havasi.blogfa.com) روشهای تنظیم بودجه).

2-15-8-4- مراحل بودجهریزی عملیاتی
برای انجام بودجهریزی عمیات بطورخلاصه میتوان مراحل زیر را عنوان نمود:
1- تجدید ساختار بودجه و سازماندهی آن براساس برنامه های راهبردی دستگاههای اجرایی و سازمانها
2- تشریح و تصریح رابطه ساختار سازمان با بودجههای عملیاتی از بالا به پایین
3- مرتبط ساختن فعالیتهای روزمره به بودجه براساس شاخصها
4- استخراج هزینه کامل فعالیت جهت تسهیل دستیبابی به اهداف) پناهی ،1384(

2-15-8-5- مدلها وتکنیکهای بودجهریزی عملیاتی
روش15ABC
یکی از مدلهای مورد استفاده در بودجهریزی عملیاتی میباشد. ABC مفهوم

دیدگاهتان را بنویسید