سرفه واکنش طبیعی و سودمند و یک ساختار دفاعی بدن واسه محافظت از گلو و مخاط اون در برابر عوامل تحریک کننده س. اما حالت طولانی و ادامه دار اون که به دلایل جورواجور رخ می ده، آزاردهنده و آسیب زاست، به ویژه در موقع خواب. خیلی از افراد ترجیح میدن به جای مصرف داروهای شیمیایی واسه درمان سرفه، از روشای درمان خونگی سرفه استفاده کنن. واسه همین در این مقاله می خواهیم شما رو با بهترین روش ها واسه درمان سرفه خشک که به آسونترین شکل امکان پذیره، آشنا کنیم.

 

سرفهای به دلیل سرماخوردگی، حساسیت یا عفونتای سینوسی، با داروهای عادی که احتیاجی به نسخه دکتر ندارن قابل درمان هستن. این نوع سرفها که ممکنه سرفه خشک یا خلط دار باشه، به دلیل ریزش مخاط گلو (به دلیل حساسیت یا سرماخوردگی) است که با تحریک پایانهای عصبی باعث سرفه می شه. این سرفها در شبا شدیدتر و با احساس خارش در انتهای گلو همراه هستن و اگه به دلیل حساسیت باشه، با خارش چشما و عطسه همراه هستش.

اگه فکر می کنین ریشه سرفه تون حساسیته، می تونین آنتی هیستامین استفاده کنین. اگه پس از دو هفته نتیجه نگرفتید به دکتر و در صورت نیاز به متخصص حساسیت مراجعه کنین. اگه سرفه تون به دلیل سرماخوردگی خفیفه و تمایلی به مصرف داروهای شیمیایی ندارین، مواد زیر رو به خاطر داشته باشین.

۱. عسل

احتما با خواص عسل آشنا هستین. اولین مورد پیشنهادی ما واسه درمان سرفه، عسله.

مصرف عسل به عنوان داروی گلودرد قدمت طولانی داره؛ و طبق تحقیقات انجام شده، اثر اون در آرامش سرفه خشک بیشتر از بعضی داروهای عادی شاملِ دکسترومتورفانه.

آرامش

کافیه ۲ قاشق چایخوری عسل رو با آبِ جوش یا دمنوش گیاهی و کمی آبلیمو مخلوط کنین تا یک داروی مؤثر داشته باشه. عسل خاصیت آرامش دهندگی داره و آبلیمو به رفع گرفتگی کمک می کنه. میل کردن عسل به تنهایی و یا همراه با نون هم می تونه مؤثر باشه.

۲. پروبیوتیک

واسه درمان سریع سرفه به سراغ پروبیوتیک هم می تونیم بریم. پروبیوتیکا به طور مستقیم در درمان سرفه نقشی ندارن، اما در تنظیم ترکیب باکتریایی رودها تاثیردارن.

ترکیب باکتریایی بدن نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن و کارکرد اون داره. بر مبنای دلایل علمی لاکتوباسیلوس (از شکلای مختلف پروبیوتیک) که در لبنیات پیدا می شه، احتمال دچار شدن به سرماخوردگی و آنفولانزا رو کم می کنه و حساسیت نسبت به بعضی محرکا رو مثل گرده گیاهان کم می کنه.

شیر غنی شده منبع خوب لاکتوباسیلوسه. هچنین می تونین مکملای پروبیوتیک رو از داروخونه تهیه کنین. بعضی ماستای غنی شده و نونای تهیه شده از خمیرِ ترش شامل پروبیوتیک هستن.

۳. بروملین

اگه فکرش رو نمی کردین که آناناس واسه آرامش سرفه خشک مفید باشه شاید تا به حال درباره بروملین (Bromelain) نشنیده اید.

دلایل علمی نشون میدن آنزیم بروملین که در ریشه و میوه آناناس پیدا می شه، به درمان سرفه خشک و روان شدن مخاط گلو کمک می کنه. واسه اینکه بیشترین اثر رو بگیرین روزی ۳ بار یک تکه آناناس یا ۱۰۰ گرم آب آناناس بخورین.

با اینکه دلایل کافی در این باره وجود نداره اما بعضی کارشناسان به اثر دکتر بروملین بر سینوزیت و مشکلات سینوسی به دلیل حساسیت که ممکنه باعث سرفه شن، باور دارن. بروملین بعضی وقتا واسه درمان نا آرومی و تورم به کار میره.

کودکان و بزرگسالانی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنن نباید مکملای بروملین دریافت کنن. کسائی که در حال مصرف آنتی بیوتیکایی مثل آموکسی سیلین هستن باید در مصرف بروملین دقت کنن؛ چون جذب آنتی بیوتیک رو افزایش می ده.

کلا، همیشه پیش از مصرف مکملای دارویی جدید یا نا آشنا با دکتر مشورت کنین.

۴. نعناع

واسه درمان سریع سرفه، نعناع هم خوبه. نعناع با خاصیت درمانگری اش معروفه. منتول موجود در نعناع گلو رو آرامش می ده، گرفتگی رو رفع و مخاط گلو رو نرم می کنه.

می تونین نعناع رو به شکل چای بخورین یا اونو هنگام بخور استفاده کنین. ۳ یا ۴ قطره روغن نعناع رو در ۱۵۰ میلی لیتر آب بریزین و همونطور که شاید بارها انجام دادین، حوله ای روی سرتون بندازین و به طور مستقیم بخار نعناع رو تنفس کنین.

۵. گل ختمی

ریشه و برگ این گیاه که در تابستون گل می ده، از زمان قدیم تا الان به عنوان داروی خونگی سرفه و گلودرد استفاده می شه. گرچه واسه اثبات این مسئله تحقیقات علمی قابل اتکایی صورت نگرفته اما جای نگرانی نیس چون مصرف گل ختمی خطری نداره.

گل ختمی لعابی تولید می کنن که گلو رو می پوشونه و آثار نا آرومی رو آرامش می ده.

الان می تونین ریشه ی گل ختمی رو به شکل چای و کپسول پیدا کنین. چای گل ختمی آرامش دهنده ی سرفه و گلودرده. بهتره کودکان ریشه ی این گیاه رو مصرف نکنن.

۶. آویشن

در بعضی موارد آویشن واسه درمان مریضیای تنفسی به کار میره. بعضی تحقیقات نشون دادن مخلوط عرق آویشن و گل پیچک در آرامش سرفه و برونشیت کم مؤثره. برگ آویشن شامل فلاونوئیده که عضلات گردن و گلو رو که موقع سرفه درگیر می شن، شل می کنه و موجب کاهش نا آرومی می شه.

تهیه ی چای آویشن ساده س!؛ ۲ قاشق برگ آویشن خردشده رو در یک فنجون آب جوش بریزین، سرپوشی رویش بذارین، پس از ۱۰ دقیقه اونو از صافی گذرانده و بخورین.

۷. غرغره ی آب نمک

با اینکه پیشِ پا افتاده به نظر می رسه، غرغره ی آب نمک گلوی خراشیده رو که باعث سرفه می شه، آرامش می ده.

واسه این کار ۱/۵ قاشق چایخوری نمک رو در ۲۳۰ میلی لیتر آب گرم حل کنین.

فراموش نکنین که کودکان زیر ۶ سال نمی تونن خوب غرغره کنن و بهتره درمان دیگری رو واسه اونا به کار بگیرین.

۸. حفظ آب بدن

عفونتای تنفسی مثل سرماخوردگی یا آنفلانزا باعث آب ریزش سینوسی می شن. تراوشات زیاد باعث خشکی و تحریک گلو و بعضی وقتا سرفه می شه. نوشیدن مایعات به حفظ مخاط سینوسی کمک می کنه، باعث حفظ رطوبت غشای مخاطی می شه. این به ویژه در زمستون که هوا خشک تره مؤثره.

۹. حموم بخار و دستگاه رطوبت ساز

دوش آب داغ با کم شدن تراوشات بینی به آرامش سرفه کمک می کنه. این روش نه تنها سرفه ی به دلیل سرماخوردگی رو بلکه سرفهای به دلیل حساسیت رو آرامش می ده. خشکی به دلیل تراوشات زیاد بینی آزاردهندهه؛ در اینجور محیطایی دستگاه های رطوبت ساز کمک کننده هستن. هوای مرطوب در آرامش سرفه مؤثره اما باید از رطوبت بیش ازاندازه هم پرهیز کرد.

فراموش نکنین که تمیز نکردن دستگاه های رطوبت ساز اونا رو تبدیل به منبع تولید شکلای مختلف قارچ و باکتری می کنه.

۱۰. حذف تحریک کنندها

عطرها و خشبوکنندها معمولا بی ضرر هستن اما در بعضی افراد ایجاد نا آرومی طولانی سینوس و تولید مخاط اضافی می کنن که باعث سرفه می شه. پس طرف احتیاط رو نسبت به اجناس عطردار رعایت کنین.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   درمان قلب شکسته با ۳ یه قدم که شما رو به زندگی عادی باز می گردونه 

بدترین تحریک کننده ی موجود در هوا دود سیگاره. تقریبا همه سیگاریا پس از یه مدت دچار سرفه، که به سرفه ی سیگاریا معروفه، می شه. دور و بریا افراد سیگاری هم معمولا از بعضی نا آرومیای مجاری تنفسی رنج می برن. بهترین راهِ حل، ترک سیگاره. (سرفهای طولانی شدید در افراد سیگاری ممکنه نشونه آمفیزم یا سرطان ریه باشه؛ اگه سیگاری هستین و از سرفه ی طولانی رنج می برین به دکتر مراجعه کنین.)

چیجوری مانع سرفه بشیم؟

دانستن روشای درمان خونگی سرفه خوبه اما همیشه پیشگیری بهتر از درمانه. بهترین راه، مراقبت و جلوگیری از دچار شدن به سرماخوردگی و آنفولانزاه.

واسه پیشگیری بهتر، ما به شما نکات زیر رو پیشنهاد می کنیم:

  • از رابطه با افراد مریض پرهیز کنین. اگه خودتون مریض هستین، به مدرسه، دانشگاه یا سر کار نرید تا بقیه رو در خطر دچار شدن قرار ندین.
  • هنگام عطسه یا سرفه جلو بینی و دهن خود رو بگیرین.
  • مایعات زیاد بخورین.
  • بعضی قسمتای خونه و بعضی وسیله ها به ویژه اسباب بازیا، گوشی گوشی موبایل و پیشخوان رو به طور منظم پاک کنین.
  • دستانتان رو به ویژه پس از سرفه و عطسه، رفتن به دستشویی، خوردن و مراقبت از فرد مریض بشورید.

چه وقت به دکتر مراجعه کنیم؟

عفونتای تنفسی معمولا همراه با تب و بدن درد هستن، اما حساسیت یا آلرژی اینجور نشونه هایی با خود نداره. اگه سرفه، نفس کشیدن رو براتون سخت کرد یا همراه با لکهای خون بود، بدون معطلی به دکتر مراجعه کنین. اگه سرفه با تب بالای ۳۸ درجه، لرز، از دست دادن آب بدن (به دلیل تعریق، اسهال یا استفراغ) و ضعف و ناخوشی عمومی همراه بود پیش دکتر عمومی برید.

واسه کاهش حساسیت و آثار به دلیل تحریکات اون، بهتره عوامل حساسیت زا رو بشناسین و از اونا پرهیز کنین. از عادی ترین عوامل حساسیت زا درختان، گرده گیاهان، گرد و غبار، موی حیوانات و حشرات هستن. واکسنای ضدحساسیت هم در کاهش تحریک پذیری نسبت به عوامل حساسیت زا تاثیردارن.

دلیل سرفه

آسم

سرفه ی خشک که به خرخر یا خس خس ختم می شه معمولا نشونه آسمه. تورم مجاری تنفسی در افراد گرفتار به آسم ممکنه تنفس رو سخت و ایجاد خس خس و سرفه کنه.

نشونه های دیگر

شبا و هنگام ورزش سرفه شدیدتر می شه. تنگی نفس، سفتی قفسه ی سینه و خستگی از دیگر نشونه های عادی آسم هستن.

تشخیص و درمان

واسه تشخیص آسم دکتر شاید تجویز تست دم سنجی (اسپیرومتری) می کنه که کارکرد شش ها رو سبک و سنگین میکنه. در درمان آسم دو نوع دارو به کار میره؛ داروهای کوتاه اثر (مثل نایژه گشاهایی (bronchodilators) که تنفس رو راحت تر می کنن) و داروهایی مثل اصلاح کنندهای لکوترین که واسه کنترل آسم باید به طور روزانه مصرف شن.

رفلاکس معده (واشاریدگی معده ای-مروی)

رفلاکس معده که باعث سرفهای خشک و منقطع می شه، دومین دلیل شایع سرفهای مزمنه. بر مبنای مقاله ای که در سال ۲۰۰۶ در مجله «نیچر» چاپ شد، دلیل ۴۰ درصد سرفها رفلاکس معده س.

نشونه های دیگر

در حالت درازکش یا هنگام خوردن سرفه شدیدتر می شه. یکی از نشونه های سنتی، شروع سرفه در شب به محض دراز کشیدن واسه خوابه. در ۷۵ درصد مبتلایان به رفلاکس معده، نشونه های دیگر دیده نمی شه اما ممکنه بعضی دچار گرفتگی صدا و سوزش سر دل بشن.

تشخیص و درمان

ممکنه واسه تشخیص عکسبرداری یا آندوسکپی تجویز شه. رفلاکس معده ممکنه با بعضی داروهایی که نیاز به تجویز دکتر ندارن درمان شه اما بعضی وقتا نیاز به تجویز داروهاییه که کم کننده ی اسید معده هستن.

انسداد ریه

سرفهای طولانی صبحگاهی همراه با خلط یکی از نشونه های انسداد ریویه. اصلی ترین دلیل انسداد ریوی که با برونشیت طولانی و آمفیزم همراهه، سیگار کشیدنه. از نشونه های دیگر اون اینه که در طول روز سرفه آرامش پیدا میکنه. تنگی نفس به ویژه با فعالیت فیزیکی، خس خس، خستگی و سفتی قفسه ی سینه هم از دیگر نشونه های انسداد ریه هستن.

تشخیص و درمان

آزمایشای امتحان کارکرد ریه مثل تست دم سنجی و عکسبرداری از راه های تشخیصه. واسه درمان داروهایی مثل نایژه گشاها (bronchodilators) و استروئیدهای استنشاقی تجویز می شه. به ترک سیگار پیشنهاد ی جدی می شه. در صورت شدت مریضی ممکنه نیاز به اکسیژن درمانی باشه.

مشکلات داروها

بعضی داروها مثل مهارکننده ی آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE inhibitors) که واسه تنظیم فشار خون تجویز می شن، باعث سرفهای خشک می شن. این داروها در ۲۰ درصد بیماران ایجاد سرفه می کنن. از دیگر نشونه های این نوع سرفه اینه که معمولا چند هفته پس از شروع مصرف دارو سرفه شروع می شه.

تشخیص و درمان

از دکتر مشاوره بگیرین؛ اگه سرفه هاتون کم باشه می تونین داروی تون با نوع دیگری از مهارکنندها جانشین کنین. اما اگه سرفه شدیده بهتره خونواده دیگری از دارویای فشار خون رو استفاده کنین.

خونواده

سینه پهلو

در شروع سرفها خشکه اما پس از چند روز تبدیل به سرفهای تَر همراه با مخاط زرد، سبز یا قرمز می شه. تب و لرز، مشکل در تنفس، درد هنگام سرفه یا نفس عمیق از دیگر نشونه های سینه پهلوه.

تشخیص و درمان

معمولا دکتر با گوش دادن به قفسه ی سینه قادر به تشخیص سینه پهلوه اما بعضی وقتا ممکن اس عکس ورداری هم تجویز شه. واسه تعیین ویروسی یا باکتریایی بودن نیاز به آزمایش خونه. اگه سینه پهلو باکتریایی باشه، آنتی بیوتیک تجویز می شه. اما تنها درمان سینه پهلوی ویروسی استراحته، داروهای ضد سرفه و البته سوپ مرغ.

سیاه سرفه

در این مریضی سرفهای خشک و کوتاه با صدایی خروسک مثل در هر دَم همراه هستن. با اینکه به لطف کشف واکسن این مریضی در ده چهل میلادی، بروز این مریضی کاهش چمگیری داشته و به کم گزارش دچار شدن بهش دریافت می شد، در سالای پیش گسترش اون زیاد شده. در سال ۲۰۱۲ بیشتر از ۴۸۰۰۰ مورد دچار شدن به سیاه سرفه گزارش شد که بیشترین تعداد از سال ۱۹۵۵است. از دیگر نشونه های این بیماریه که مریضی در شروع نشونه هایی مثل سرماخوردگی مثل آبریزش و گرفتگی بینی، اشک ریزش، تب و سرفه داره. پس از حدود یک هفته سرفهای خشک و منقطع شروع می شه؛ سرفها اونقدر شدیده که شاید باعث شه به خودتون بپیچید و دچار تهوع بشین.

تشخیص و درمان

سیاه سرفه با آزمایش خون و عکسبرداری از سینه تشخیص داده می شه. واسه درمان اون باید آنتی بیوتیک مصرف شه.

می تونین به جای خوندن این مقاله، ویدیوی زیر رو ببینین.

مرورگر شما قادر به پخش ویدیو نیس.



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید