آزار جنسی مثل اصطلاحاتیه که میشه تعاریف مختلفی از اون ارائه داد. کمیسیون فرصتای برابر شغلی آمریکا (EEOC) می گه: «آزار جنسی به روابط بد جنسی، خواسته نامناسب واسه رفع نیازای جنسی یا هر رفتار فیزیکی یا کلامی با محتوای مسائل جنسی گفته می شه، به نحوی که اطاعت از اون به شکل مخفی یا رو جزء شروط کار حساب شه و بر موقعیت شغلی شخص یا کارکرد اون و هم ایجاد فضای کار صمیمی یا از روی دشمنی اثر داشته باشه.»

 

دستورالعمل اتحادیه ی اروپا پذیرفته شده ۲۰۰۲ آزار جنسی رو رفتاری می دونه که وجود جنسی داره و با هدف خدشه دارکردن آبرو دیگری و ایجاد فضایی ترس آور، از روی دشمنی، تحقیر کننده و توهین آمیز صورت میگیره یا به نتایج فوق منجر می شه. قانون مجازات فرانسه تعریفی مثل ارائه داده و ماده ۱۱۵۳-۱ قانون کار این کشور اجازه نمی ده کارگران در خطر آزار جنسی مثل گفتاری و رفتاری قرار گیرند یا از ایجاد موقعیتی ترس داشته باشن که از اونا به سود سوم، منفعت جنسی برده شه. کلا میشه آزار جنسی رو یکی از مصادیق خشونت علیه زنان دونست که طیف خیلی از رفتار و حتی گفتار رو شامل میشه. در یک سر این طیف، تجاوز جنسی (به زور) به عنوان خشن ترین رفتار قرار داره و در سر دیگر ایجاد محیطی بد واسه زنان قرار گرفته. حتی ممکنه افراد در زندگی شخصی خود هم گرفتار این موضوع شن؛ یعنی آزار جنسی مختص روابط غیرزناشویی نیس و حتی در رابطه بین همسران هم ممکنه روی بده.

نظام حقوقی ما هم اینجور مسئله ای رو تا حدی پذیرفته و آزار جنسی رو فقط منحصر به رابطه فیزیکی و جنسی ندانستهه. همون گونه که قانون ما درخصوص زنای به عنف صحبت کرده و مجازاتایی واسه اون پیش بینی کرده، در سطحی پایین تر درباره ایجاد روابط حروم یا عمل منافی عفت غیر از زنا، مثل تقبیل (بوسه) یا مضاجعه (درآغوش گرفتن) و در پایین ترین سطح درخصوص «تجاوز یا مزاحمت واسه زنان یا توهین به اونا» صحبت کرده و جدا از اینکه جرم انگاری کردن اونا، مجازاتایی هم براشون در نظر گرفته. مجازات تجاوز جنسی در قانون فعلی اعدامه؛ هروقت شخصی با دختر نابالغ با فریب یا تهدید یا ترسوندن، اقدام به ایجاد رابطه جنسی کنه، به همین مجازات محکوم می شه.

واسه روابطی که در حد زنا نیس، قانون گذار مجازات شلاق تا ۹۹ ضربه و درخصوص تجاوز و ایجاد مزاحمت واسه زنان و کودکان، حبس از دو تا شش ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق رو پیش بینی کرده.

شکلای مختلف آزار جنسی

۱. آزار جنسی همراه با رضایت واقعی

یکی از شکلای مختلف آزار جنسی وقتیه که شخص بی اونکه رابطه اش به شکل عقد ازدواج جا بگیره، با رضایت واقعی و به دور از هرگونه زور یا اکراه اقدام به ایجاد رابطه جنسی می کنه. این نوع ایجاد رابطه رو نمیشه مشمول مجازات کیفری دونست؛ ولی بعضی وقتا پیش میاد که از رهگذر این رابطه آسیب یا زیانی مثل بارداری ناخواسته، بعضی از مریضیا یا حتی زیانای حیثیتی به یکی از دو طرف وارد می شه که این آسیب و زیان، جبران پذیره. درواقع رضایت دو طرف به ایجاد رابطه جنسی حتما به معنای رضایت اونا به ایراد ضرر و زیان نیس؛ واسه همین هروقت خسارتی مثل مادی یا الهی به شخصی که اقدام به ایجاد رابطه کرده وارد شه، این ضرر جبران پذیره.

ازدواج

۲. آزار جنسی بدون رضایت

نمونه اَجِلای آزار جنسی، آزار جنسی همراه با نارضایتی قربانیه که با عنوان تجاوز جنسی میگن. این موضوع زمانی محقق می شه که از نظر بدنی، درد و رنجی بر شخص مجبور شه؛ مثل اونکه دست و پای اون بسته شه یا در حالت بیهوشی و اغما مجبور به انجام کاری شه.

۳. آزار جنسی در حکم ناراضی بودن

در دو فرض با اینکه شخص ممکنه در ظاهر به ایجاد رابطه رضایت داده باشه، ولی این رضایت درست نیس و از دید قانونی در حکم ناراضی بودن فرض می شه. این دو فرض، «اکراه» و «فریب» هستن.

اکراه زمانی رخ می ده که شخص واسه دفاع از خود یا دیگری یا واسه جلوگیری از ورود خسارتی بزرگ تر، به رابطه جنسی تن در می ده؛ مثل اینکه زنی واسه نجات جون فرزندان خود یا واسه جلوگیری از تجاوز به اونا، به ایجاد رابطه جنسی تن بده. ممکنه این رابطه مثل تعریفی که از تجاوز جنسی ارائه می شه، همراه با زور و زور فیزیکی نباشه؛ ولی به دلیل اکراه، از مصادیق آزار جنسیه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   علاج نیش پشه با ۱۰ ماده موثر که از نا آرومی شما می کاهد 

ممکنه بعضی وقتا شخص از طرف طرف مقابل، فریب داده شده باشه و پس ی این فریب، به ایجاد رابطه جنسی رضایت داده باشه. بعضی وقتا بزه دیده به رابطه جنسی به معنای خاص، رضایت نداده؛ بلکه به بعضی افعال کمتر از این رابطه، اونم با اهدافی دیگر راضی شده؛ مثلا، بعضی وقتا مریض با هدف درمان، رضایت به انجام معاینات بدنی می ده، غافل از اونکه دکتر درباره هدف معاینه، اونو فریب داده و در سایه ی انجام معاینات پزشکی، دست به اعمالی می زنه که نمونه آزار جنسیه.

شکلای مختلف خسارات وارده و نحوه ی جبران اونا

خسارات وارده از آزار جنسی، به روشای مختلفی جبران پذیره. عادی ترین روش، دریافت ضرر مالیه. این ضرر در مقابل ضررای جسمی و بدنیه که به شکل دیه پرداخت می شه؛ افزون بر این، هروقت در اثر آزار جنسی بکارت شخص از بین برود، خسارتی با عنوان «ارش البکاره» هم طبق قانون ایران قابل پرداخت به زنه. در صورتی هم که زن باکره نبوده باشه، مبلغی برابر مهریه ی معمولی زن بهش پرداخت می شه که بهش مهر المثل میگن؛ یعنی مهریه ای که عرفا واسه اون زن، قابل پرداخته.

جدا از اینکه زیان جسمی، بعضی وقتا زیان حیثیتی به قربونیِ آزار جنسی یا حتی خونواده اون وارد می شه که این زیان هم به دو روش جبران پذیره: یا مقداری پول، جبران کننده ی اینه یا انجام بعضی از امور مثل عذرخواهی رسمی و…. .

پول-نام-تصویر
خونواده

قربونی آزار جنسی باید چه کارایی بکنه؟

بدیش اینه در کشور ما به دلیل عاقبتای حیثیتی که متوجه قربونی آزار جنسی می شه، بیشتر وقتا این افراد از شکایت و مراجعه به مقام قضایی پرهیز می کنن؛ خشونتا و آزارهای کلامی یا پیشنهادهای نامتعارف واسه ایجاد رابطه جنسی که فرد رو دچار تألم و رنج زیاد می کنه، خیلی که بایدوشاید از طرف مراجع قضایی به رسمیت شناخته نشده ان و مورد رسیدگی قرارنمی گیرن.

درهرحال روش اثبات آزار جنسی با بقیه جرایم فرق محسوسی نداره و همه روشایی که واسه اثبات بقیه جرایم استفاده می شه، واسه این بزه هم قابل بهره برداریه:

  1. در صورت وجود شاهد، احضار اون به دادگاه مثل مدارک مثبته به حساب میاد؛
  2. مراجعه شخص به پزشکی قانونی می تونه مثل مدارک و اسناد باشه، چراکه این منبع قادر به تشخیص و جدا آزار جنسی از بقیه موارده؛
  3. یه سریای دیگه از موارد مثل ضبط کردن صدای شخصی که قصد آزار جنسی داره، می تونه به عنوان نشونه ای به نفع قربونی در دادگاه به کار رود، گرچه قدرت اثباتی اون به نسبت گزینه هایی که قبلا گفته شد، به مراتب کمتره.

گفتنیه فرد زیان دیده درباره آزار جنسی به عنف یا اکراه یا اغفال، جز در زمانی که قربونی کودک نابالغه، باید تمایل نداشتن (اکراه) و فریب خوردن خود رو هم اثبات کنه؛ یعنی، درباره کودکان نابالغ فرض قانون گذار بر اینه که آزار جنسی از راه اکراه و اغفال صورت پذیرفتهه؛ ولی درباره بقیه، این قربانیان هستن که باید عنف (زور)، اکراه یا اغفال خود رو ثابت کنن. اثبات این امور هم از راه شرایط و احوالی که طی اون، رابطه جنسی محقق شده و هم رابطه ای که بین دو طرف هست، تا حدی قابل اثباته؛ مثلا، هروقت علائم ضرب و زخم روی بدن قربونی مشهود باشه، می تونه نشونه ای از عنف بودن رابطه جنسی باشه. پزشکی قانونی می تونه این مورد رو تشخیص بده.

بعضی وقتا رابطه ای که بین قربونی و مجرم هست (مثل پدر و فرزندی، استاد و شاگردی و…) می تونه مؤید وجود ترس در قربونی و درنتیجه تن دادن اون به ایجاد رابطه باشه.

قربونی آزار جنسی می تونه در مرحله اول به دادسرا مراجعه کرده و شکایت خود رو مطرح کنه. دادسرا تحقیقات لازم رو خود یا به وسیله نیروی انتظامی انجام داده و در صورت تأیید اتفاق جرم، پرونده رو با ارسال کیفرخواست به دادگاه برگشت می ده. قاضی دادگاه هم دوباره پرونده و مستندات اونو بررسی کرده و جلسات حضوری برگزار می کنه و در آخر حکم مقتضی رو صادر می کنه.

در نوشتن این مقاله از منابع زیر استفاده شده:

۱. مقاله تجربه شکلای مختلف آزار جنسی زنان، حسین کردی و علی اصغر حسینی نوذری

۲. مقاله آزار جنسی زنان در یک بررسی حقوقی، محمد اسحاقی.

۳. قوانین عمومی قراردادها، ج۱، دکتر امیرناصر کاتوزیان.




۱

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید