با مسئله مورد مطالعه مربوط است مطرح می‌کند و روابط معنی دار بین این جنبه‌ها را آشکار ساخته و با در نظر گرفتن ماهیت این روابط،تدوین فرضیه‌ها را به گونه ای آزمون پذیر امکان پذیر می‌سازد. پس از آزمون مدل می‌تواند نسبت به درک بهتر بخشی از دنیای واقعی دست یافت. استفاده از مدل به محقق امکان می‌دهد تا موقعیت‌های پیچیده و حتی دور از دسترس را به شورت قابل درک تهیه نموده و مورد مطالعه قرار دهد. (مهدی زاده اشرفی و حسینی, ۱۳۸۵, ص. ۴۸)
شکل( ۳-۱) : مدل مفهومی تحقیق
۵.۳ جامعه آماری
جامعه آماری تحقیق حاضر برخی از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس با تاکید بر دسته بندی شرکت‌های بورسی در سه صنعت خودروسازی،دارویی و سیمان است.
۶.۳ نمونه آماری
برای برآورد حجم نمونه مورد نظر از نمونه گیری حذفی استفاده شده است. در واقع شرکت‌های موجود در صنایع خودرو سازی،دارویی و سیمان را بر اساس محدودیت‌های زیر مورد بررسی قرار گرفته‌اند و شرکت‌های که ویژگی‌های مورد نظر را نداشته باشند حذف خواهند شد. لازم به ذکر است که داده‌ها به صورت سالانه و برای دوره ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ جمع آوری شده‌اند.
۵. تا قبل از فروردین سال ۱۳۸۰ در بورس پذیرفته شده‌اند و تا پایان اسفند سال ۱۳۹۰ به صورت فعال در بورس حضور داشته‌اند؛
۶. واسطه‌های مالی از جمله شرکت‌های سرمایه گذاری، بانک‌ها و همچنین بیمه‌ها را شامل نمی‌شود؛ لذا از فهرست شرکت‌های حاضر در جامعه حذف شده‌اند.
۷. داده‌های آن‌ها در دسترس باشد.
۸. به منظور ایجاد قابلیت مقایسه پایان سالی شرکت منتهی به ۲۹ اسفند باشد.
با در نظر گرفتن محدودیت‌های اعمال شده، تعداد شرکت‌های حاضر در جامعه آماری این پژوهش در جدول زیر مشخص شده‌اند.
جدول(۳-۱): نمونه نهایی
ردیف
خودرو سازی
دارویی
سیمان
۱
سایپا دیزل
دارو زهراوی
سیمان خزر
۲
سایپا
فرآورده تزریقی
سیمان شمال
۳
ایران خودرو دیزل
تهران دارو
سیمان مازندران
۴
گروه بهمن
دارو داملران رازک
سیمان ارومیه
۵
ایران خودرو
دارو ابوریحان
سیمان قائن
۶
چرخشگر
دارو امین
سیمان صوفیان
۷
ریخته گری تراکتور
دارو لقمان
سیمان غرب
۸
فنرسازی زر
دارو فارابی
سیمان کرمان
۹
سایپا آذین
سینادارو
سیمان تهران
۱۰
رادیاتور ایران
دارو اکسیر
۱۱
صنایع ریخته گری ایران
دارو عبیدی
۱۲
فنرسازی خاور
البرز دارو
۱۳
نیرو محرکه
دارو اسوه
۱۴
ایرکا پارت صنعت
پارس دارو
۱۵
آهنگری تراکتور
دارو جابرابن حیان
۱۶
زامیاد
دارو پخش
۱۷
لنت ترمز
دارو رازک
۱۸
محور سازان
کیمیدارو
۷.۳ روش جمع آوری داده‌ها
برای جمع آوری اطلاعات روش‌های گوناگونی وجود دارد. انتخاب ابزار مناسب برای جمع آوری اطلاعات به ماهیت، هدف و روش تحقیق و همچنین به آزمون‌های آماری مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیه‌های (سؤالات) تحقیق بستگی دارد.
در این تحقیق جهت پاسخ به فرضیات اطلاعات به صورت زیر گردآوری گردید:
* روش کتابخانه‌ای:
از این روش جهت جمع آوری اطلاعات در زمینه ادبیات و پیشینه تحقیق استفاده گردید. به این ترتیب که با مطالعه کتاب‌ها و مقالات و تحقیقات دیگر پژوهشگران اطلاعات مورد نیاز گرداوری گردید.
* روش اسنادی:
جهت محاسبه متغیر های تحقیق از داده‌های مربوط به هر یک از متغیّرهای تحقیق از سایت بانک مرکزی و همچنین نرم افزار ره آورد نوین موجود در کتابخانه سازمان بورس اوراق بهادار استفاده گردیده است.
۸.۳ شیوه‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها
تجزیه و تحلیل داده‌ها فرایندی چند مرحله‌ای است که طی آن داده‌هایی که از طریق به‌کارگیری ابزار های جمع آوری در جامعه آماری فراهم آمده‌اند، خلاصه، کد بندی، دسته بندی و … و در نهایت پردازش می‌شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل‌ها و ارتباط‌ها بین این داده‌ها به منظور آزمون فرضیه‌ها فراهم آید. در این فرایند داده‌ها هم از لحاظ مفهومی و هم از جنبه تجربی پالایش می‌شوند و تکنیک‌های گوناگون آماری نقش به سزایی در استنتاج‌ها و تعمیم‌ها به عهده دارند (خاکی, ۱۳۸۷, ص. ۳۰۶).
داده‌های مربوط به هر یک از متغیّرهای تحقیق به صورت سالیانه از سایت بانک مرکزی و نرم افزار “ره آورد نوین” استخراج شده است. برای بررسی فرضیات با استفاده از نرم افزار EViwes از آزمون رگرسیون استفاده خواهد شد. مدل‌های در نظر گرفته شده با توجه به دسته بندی شرکت‌ها به صورت پنل دیتا برازش خواهند شده و دوره زمانی مورد بررسی به صورت سالیانه در فاصله سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ است.
۹.۳ روش‌ها و آزمون‌های آماری مورد استفاده
تجزیه و تحلیل روشی است که از طریق آن به سوی یک نتیجه هدایت می‌شود. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های آماری پژوهش حاضر، ابتدا داده‌های خام استخراج و سپس با استفاده از فرمول‌های مربوط و مناسب که دارای روایی است به متغیر های تحقیق تبدیل شده است و با استفاده از نرم افزار های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در این تحقیق با استفاده از نرم افزار EViwes فرضیات مورد آزمون قرار گرفته‌اند. ابتدا ضریب همبستگی بین متغیرها محاسبه و سپس روابط رگرسیونی آن‌ها با استفاده از روش پانل دیتا برای ۱۱ سال با نمونه‌ای شامل ۴۵ شرکت از سه صنعت ذکر شده در بالا مورد بررسی قرار گرفته است.
۱.۹.۳ ضریب همبستگی
همبستگی، ابزاری آماری برای تعیین نوع و درجه رابطه یک متغییر کمی با متغیر کمی دیگر است. ضریب همبستگی، یکی از معیارهای مورد استفاده در تعیین همبستگی دو متغیر است. ضریب همبستگی شدت رابطه و همچنین نوع رابطه (مستقیم یا معکوس) را نشان می‌دهد. این ضریب بین ۱ تا ۱- است و در صورت عدم وجود رابطه بین دو متغیر، برابر صفر است. انواع ضریب همبستگی شامل همبستگی چوپروف، همبستگی فی، همبستگی پیرسون، ضریب کرامر، ضریب همبستگی رتبه‌ای اسپیرمن می‌باشد. در این مطالعه با توجه به داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون استفاده می‌کنیم.
۲.۹.۳ مدل رگرسیون
تحلیل رگرسیون این امکان را برای محقق فراهم می‌کند تا تغییرات متغیر وابسته را از طریق متغیر مستقل پیش بینی و سهم هر یک از متغیر های مستقل را در تبیین متغیر وابسته تعیین کند.
در تحلیل رگرسیون دو آزمون انجام می‌گیرد، برای آزمون ضرایب کلی رگرسیون از آماره f استفاده می‌شود. در آزمون معنی دار بودن کل رگرسیون فرضیه صفر بیانگر این است که حداقل یکی از ضرایب متغیر مستقل معنی دار است. در صورتی که آماره محاسبه شده آزمون، بزرگ‌تر از آماره بحرانی باشد و یا سطح معنی دار محاسبه شده کوچک‌تر از ۵% باشد نشان دهنده این است که حداقل یکی از متغیر های مستقل دارای ضریب رگرسیون معنی دار است. ضریب تعیین شاخصی است که نسبت تغییرات بیان شده متغیر مستقل را به متغیر وابسته نشان می‌دهد.
اگر چنانچه پس از رسم نمودار پراکنش میان دو متغیر، بهترین خط را به روش حداقل توان‌های دوم۳۳ برازش کنیم به نحوی که مجموع توان‌های دوم انحرافات عمودی از خط برازنده حداقل شود: آنگاه به چنین خطی، خط رگرسیون می‌گویند. به زبان ریاضی معادله خط رگرسیون را به شکل زیر می‌توان تعریف نمود:
که عرض از مبدأ و شیب خط رگرسیون یا همان تغییرات بر حسب متغیر … است. مقادیر ..و.. طوری تعیین می‌شوند که مجموع انحرافات بین کل مشاهدات …. و برآورد آن به وسیله خط رگرسیون … یعنی… کمینه شود.
برای برآورد مدل رگرسیونی و بررسی فرضیات تحقیق از روش پانل دیتا استفاده شده است. با توجه به اینکه دوره زمانی تحقیق از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ می‌باشد و اینکه تعداد شرکت‌های مورد بررسی ۴۵ شرکت(خودرو سازی ۱۸، دارویی ۱۸ و سیمان ۹) هستند یک پانل متوازن ۴۵ در ۱۱ به وجود خواهد آمد. در نتیجه مدل رگرسیون این تحقیق به صورت زیر است
EVA: ارزش افزوده اقتصادی
Inflation: تورم
Rate of Exchange: نرخ ارز
REVA: ارزش افزوده اقتصادی پالایش شده
: جزء اخلال
i : بُعد مقطعی
t: زمان
رگرسیون خطی دارای مفروضاتی است که برای استفاده از این مدل وجود آن‌ها ضروری می‌باشد. در ادامه به معرفی این مفروضات و آزمون‌های آن می‌پردازیم.
۳.۹.۳ آزمون ریشه واحد پایایی
در روش‌های معمول اقتصاد سنجی انجام هرگونه برآوردی مشروط به حصول اطمینان از پایایی متغیرها می‌باشد(نوفرستی،۱۳۷۸،ص۲۵). بنا به تعریف یک سری زمانی وقتی پایاست که میانگین، واریانس و کواریانس آن در طول زمانی ثابت باقی بماند. به طور کلی اگر مبدأ زمانی یک سری را تغییر دادیم و مثلاً از t به t+m بردیم و میانگین و واریانس و کواریانس تغییر نکرد، در آن صورت، سری پایاست و در غیر این صورت سری، نا پایا خواهد بود( بیدرام،۱۳۸۱،ص۱۱۰).
در اقتصاد سنجی مهم‌ترین بحثی که در حال حاضر وجود دارد، بررسی روش‌هایی است که از عدم کاذب بودن رگرسیون برآوردی اطمینان حاصل شود. عدم کاذب بودن رگرسیون برآوردی را به روش‌های متفاوتی مورد بررسی قرار می‌دهند. عمدتاً نامانایی متغیرها یا به عبارتی تصادفی بودن سری زمانی متغیرها منجر به کاذب شدن رگرسیون برآوردی می‌شود. زمانی که از روش پنل دیتا استفاده می‌شود برای بررسی پایایی متغیرها می‌توان از آزمون‌های (لوین، لین و چاو۳۴، بریتونگ۳۵، آیم، پسران و شین۳۶، آزمون فیشر بر اساس فیلیپس پرون و دیکی فولر تعمیم یافته۳۷ و هدری۳۸) استفاده کرد.
۴.۹.۳ روش داده‌های ترکیبی
روش داده‌های ترکیبی )پانل دیتا( روشی برای تلفیق داده‌های مقطعی و سری زمانی است. مزیت این روش در این است که معمولاً روش‌های سنتی اقتصاد سنجی بر سری‌های زمانی و داده‌های مقطعی، ناهماهنگی‌های مربوط به واحدها یا گروه‌ها را لحاظ نمی‌کنند و نتایج دارای ریسک تورش دار بودن است. این نوع ناهمگنی‌ها در روش داده‌های پانل در نظر گرفته می‌شوند و برآوردهای نا اریب و سازگارتری را ارائه می‌دهند. مهم‌ترین مزیت استفاده از روش داده‌های ترکیبی، کنترل نمودن خواص ناهمگن و در نظر گرفتن تک تک افراد، شرکت‌ها، ایالت و کشورها است. درحالی‌که مطالعات مقطعی و سری زمانی این ناهمگنی را کنترل نکرده و با تخمین الگو بدان روش‌ها، بیم اریب در نتایج می‌رود.
در واقع با استفاده از داده‌های ترکیبی، شناسایی و اندازه‌گیری تأثیراتی که به سادگی در داده‌های مقطعی و سری زمانی قابل شناسایی نیست، امکان‌پذیر می‌شود. قبل از ورود به بحث تخمین و تجزیه و تحلیل الگو لازم است در ابتدا این مسئله که چرا مطالعه به صورت پانل مورد مطالعه قرار می‌گیرد، معین شود. به عبادت دیگر آیا مقاطع همگن هستند یا خیر؟
۵.۹.۳ آزمون قابلیت برآورد الگو به صورت پانل
برای انتخاب مسئله ناهمگنی واحدها می‌توان از F لیمر کمک گرفت. در صورت تأیید ناهمگنی واحدها، الگو از طریق

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *